يكي از عوامل موّفقّيت تحصيلي ، معنا دادن به مطالب ياد گرفته شده است. يعني دانش آموز بايستي فهم درستي از مطالب درسي داشته باشد وصرفا به حفظ كردن مطالب نپردازد.خواندن كلمه به كلمه وخط به خط يك كتاب، كار بسيار اشتباهي است. اگر بر اجزاء مطالب در هنگام مطالعه تمر كز كنيم، كل محتوا را از دست دادهايم ونمي توانيم بر روي كل آن تمر كز كنيم.هميشه كل چيزي اضافه بر اجزاءتشكيل دهنده خود دارد.

دانشمندان جهت استفاده بهتر از حافظه، فنون بسياري را ارائه داده اند كه يكي از معروفترين آنها، روش" پس ختام" است كه در بسياري از دانشگاهها ومدارس دنيا، بكار بسته مي شود ونتايج ثمر بخشي بدنبال خود دارد. هدف اين روش ، افزايش توانايي دانش آموز ودانشجو براي مطالعه وبه خاطر سپردن مطالب درسي است.  نام اين روش از  ابتداي حروف 6مرحله اي آن گرفته شده است:1-پيش خواني  2-سوال كردن  3-خواندن  4-تفكر  5-از حفظ گفتن  6-مرور كردن

 

1)پيش خواني:  افراد با هوش براي خواندن يك كتاب، هيچگاه از اول فصل شروع نمي كنند بلكه، ابتدا خلاصه فصل موجود در كتاب را مي خوانند سپس عناوين اصلي وفرعي را مرور كرده،سپس نمودار هاو شكلهاي موجود در فصل را از اينجا وآنجا مرور مي كنند،آنگاه فصل را بطور كامل حالت روزنامه وار،سريع مي خوانند تا به يك برداشت كلي برسند كه در اين فصل چه چيزي را خواهند خواند وبه چه چيزي خواهند رسيد.

 

 

2و3)سوال كردن وخواندن:اين دو مرحله بر روي هم يك مرحله است يعني از عناوين كتاب ،شكلهاوجداول در ذهن خود سوالهايي مطرح كنيد. در مرحله خواندن هر پاراگراف را در يك يا دو سطر خلاصه كرده ودر حاشيه صفحه كتاب مي نويسيد. اگر نتوانيد پس از خواندن پاراگراف آنرا خلاصه كنيد يعني مطلب را نفهميديد بايد دوباره بخوانيد.

4)تفكر:اين مرحله  مرحله اي است كه در ضمن خواندن وساختن سوالها مطالب را با دانستنيهاي قبلي خود ربط بدهيد.اين كار به مطلب ياد گرفته شده معنا ميدهد.

 

5)از حفظ گفتن:پس از خواندن دقيق هر قسمت، سعي كنيد مطالب مهم آنرا بياد بياوريدو براي خود باز گو كنيد، جدول ونمودارها را رسم كنيد، صبر نكنيد تا فصل تمام شود، بلكه هر قسمت را پس از خواندن تكرار كنيدو به سوالهايي كه مطرح كرده بوديد پاسخ دهيد. اين كار باعث مي شود، شما بر كار خود نظارت كنيد وبفهميد چه جاهايي را نياموخته ايد.

 

6)مروركردن:هر هفته بايد آموخته هاي خود را از نظر گذرانيد يعني هر فصل را دوباره برسي كنيد بهترين روش مرور كردن آن است كه بكوشيم تابدون مراجعه به متن،  سوالهاي مهم را جواب دهيد. اگر نتوانستيد بايد قسمتهاي مربوط به آن سوال رادوباره بخوانيد. دوباره خواندن نوعي مرور كردن است وسعي در جواب دادن به سوالهاي اساسي بهترين راه مرور كردن است.

در انتها يادآور مي شويم كه خلاصه نويسي از هر فصل موثر ترين روش براي يادگيري است .دانش آموزان ودانشجويان باهوش كتاب 200 صفحه اي را در 10 صفحه خلاصه مي كنند واز آن جهت مرور وبررسي در شب امتحان بهره مي گيرند.بايدبدانيم يادداشتهاي ما كاغذ هايي هستند كه روزي بايد آنها را دور بريزيم.

 

منبع:زمينه روانشناسي دكتر ارنست ر.هيلگارد وريچارد اتكينسون.